+48 600 038 070

Atuty wapnowania gleb

Po czym możemy poznać, że gleba potrzebuje wapnowania?

Skuteczne mogą być wyłącznie próby ustalania zakwaszania metodami laboratoryjnymi. Uzyskane wyniki pozwalają na dosyć precyzyjne ustalenie miejsca oraz terminu wapnowania pól uprawnych, czy plantacji. Zakres odczynu większości upraw na terenie Polski powinien wahać się między pH 5,5, a 6,5. W przypadku czułych pH roślin powinno wynosić od 6,0 do 7,0.

Szczególnie opłacalne jest stosowanie systematycznego i inteligentnego systemu wapnowania dla danych upraw. Wymaga to systematycznego kontrolowania zakwaszenia gleb oraz rozsądnego dawkowania preparatu nawozowego. Informacje dotyczące dawkowania zawarte są w materiałach informacyjnych producenta. Efektem takich działań będzie zwiększenie plonów, a co za tym idzie - satysfakcja hodowcy.

Badanie zakwaszenia gleby

Badanie odczynu gleby nie jest skomplikowanym procesem. Nie każdy ma jednak czas i wiedzę, aby samemu przeprowadzić takie testy. Do urządzeń badających odczyn pH należy podchodzić z dystansem, ponieważ ich wiarygodność może być bardzo wątpliwa. Na rynku znajdują się urządzenia mogące dawać wiarygodne pomiary, jednak idzie to w parze z wysoką ceną. Przeprowadzane testy na tańszych urządzeniach wykazały całkowitą sprzeczność z rzeczywistym stanem gleby. W takim wypadku lepszym rozwiązaniem będzie zlecenie badań wyspecjalizowanemu w tym laboratorium.

Rodzaje wapna w rolnictwie

W rolnictwie wyróżnia się trzy rodzaje wapna, różniące się między sobą składem oraz właściwościami:

Systematyczność wapnowania gleby

Do tej pory zalecano wapnowania gleb co parę lat. Jednak takie zabiegi nie przynoszą efektów. Problemem często jest również błędne dawkowanie wapna. Aktualnie świadomi plantatorzy wiedzą, że w wapnowaniu gleb ważna jest systematyczność. Duże, gwałtowne dawki wapna przynoszą szybkie, lecz zanikające po krótkim czasie efekty. Takiemu niesystematycznemu nawożeniu gleby grozi szybki powrót niekorzystnego zakwaszania gleby uprawnej.

Pora wapnowania gleby

Sposób nawożenia zależy od uprawy. Najlepszy czas na wapnowanie przypada na termin zbierania plonów, a późną jesień; czasem nawet zimę. Czas po żniwach charakteryzuje się zwykle dobrym nawodnieniem gleby, co zapewnia rozpuszczalność wapna w glebie. Istotnym czynnikiem jest tutaj także czas aktywacji wapna, który trwa od zebrania upraw do sadzenia kolejnych roślin. Okres między tymi dwoma procesami można przeznaczyć na przebadanie gleby oraz dobór odpowiedniego nawozu. Godne polecenia są tutaj nawozy granulowane. Nie potrzebują one dokładnego wymieszania z glebą, więc mogą być one stosowane zimą i wczesną wiosną.

Ilość nawozu na hektar gleby

Na ilość wapna ma wpływ wiele czynników. Zależą one od środowiska, pH gleby oraz stosowanego nawozu. Przez to bez dokładniejszych badań nie można jednoznacznie stwierdzić, jakiej ilości wapna należy użyć na konkretnym obszarze. Każdy rodzaj wapna ma inne zastosowanie oraz czas reakcji. Nie bez znaczenia jest także technika wapnowania. Wielu rolników jest zdania, że wyznaczy jedno nawożenie dużą dawką co kilka lat. Jest to błędna opinia. Ostatnie badania pokazują, że wymagane efekty można osiągnąć corocznym stosowaniem małych dawek wapna. W przypadku używania wapna tlenkowego niezalecane jest odkwaszanie gleby zbyt dużymi dawkami, gdyż może dojść do przewapnowania lub wysuszenia gleby.

Skąd biorą się różnice między informacjami od producentów dotyczące dawkowania wapna? - Wszystko zależy od systematyczności odkwaszania i zakwaszenia gleby. Stosowanie nawozów granulowanych jest elementem corocznego dokarmiana roślin. Stąd biorą się mniejsze dawki, ponieważ producenci zakładają, że pH gleby jest stabilne. Podczas stosowania pylistych nawozów węglanowych często podaje się odpowiednio większą dawkę co 4 - 5 lat. Ilość dawki jest uzależniona także od składu chemicznego danego preparatu. Trzymamy się tu zasady, że im nawóz jest lepszy, używa się go odpowiednio mniej.

Czy wapnowanie może zaszkodzić roślinom?

Podczas używania wapna tlenkowego możliwe jest przewapnowanie, lub nadmierne wysuszenie gleby, w wypadku zbyt dużej ilości wydzielonego wodorotlenku wapnia. Natomiast nie jest możliwe przewapnowanie gleby wapnem węglanowym, ponieważ jest ono produktem naturalnym, a jego wchłanianie jest uzależnione od roślin.

Pogłówne stosowanie wapna

Pogłównie należy stosować jedynie wapno węglanowe. Zastosowanie wapna tlenkowego może grozić zniszczeniem uprawy.

Z czym można łączyć wapno?

Jest wiele różnych zdań na temat ten temat. Istnieje jednak parę zasad, które trzeba mieć na uwadze nawożąc glebę:

Wapno do masywnej i żyznej gleby

Do takich gleb nadaje się (zależnie od potrzeb) wapno tlenkowe, węglanowe lub tlenkowo – węglanowe. W przypadku szybkiego odkwaszania gleb najlepiej będzie zastosować wapno tlenkowe. Jednak jego zastosowanie należy ograniczyć, ponieważ po długim nawożeniu może mieć zły wpływ na glebę. W dłuższej perspektywie czasu bezpieczniejsze jest stosowanie wapna węglanowego.

Czas przyswajania wapna przez glebę

Czas wchłaniania wapna przez glebę zależy od czynników tj. nawodnienie, utlenienie czy temperatura gleby. Na przykład wapna tlenkowe wchłaniają się bardzo szybko i mogą powodować wysuszanie gleby. Jeśli chodzi o nawozy węglanowe - dużą rolę odgrywa rozdrobnienie. Im drobniejsze są jego cząsteczki, tym lepiej się wchłania.

Wapno i preparaty wapniowe


Odmiany wapnia

Nazwy typów wapna są regulowane Ustawą z dnia 26 lipca 2000r. o nawozach i nawożeniu; Dz.U.Nr. 89, poz. 991. Typy wapna są w niej dokładnie opisane i sklasyfikowanie. Fundamentem oceny był stan fizyczny, skład chemiczny oraz sposoby pozyskiwania wapna. Według rolników najbardziej opłacalną odmianą, jest odmiana: 04.

Dlaczego oznaczamy wapno symbolem CaO?

Takiego oznaczenia wymaga Ustawa, w której nakazane jest informowanie o składzie nawozu wyrażoną w ilości tlenku, mimo, iż skład chemiczny wapna węglanowego zawiera węglan wapnia, a nie tlenek. Rozwiązanie to zostało wprowadzone, aby po dokładnym zbadaniu pH można było przeliczyć ilość nawozu potrzebną do odkwaszenia gleby oraz ocenić wartość nawozową wapna.

Skąd mieć pewność odnośnie wiarygodności składu?

W razie potrzeby, każdy producent ma obowiązek przedstawić klientowi atest sprzedawanego nawozu. Taki dokument mogą wydawać Okręgowe Stacje Chemiczno - Rolnicze oraz Instytut Upraw, Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach. Takie informacje powinny znajdować się na opakowaniu sprzedawanego wapna. Jednak w razie jakichkolwiek wątpliwości, można poprosić o zbadanie produktu przez najbliższą Okręgową Stację Chemiczno – Rolniczą.

Nawozy dolomitowe

Wapna dolomitowe powstają w wyniku kruszenia skał osadowych. Struktura tego surowca składa się z węglanu wapnia oraz niewielkiej ilości magnezu. Właśnie dlatego większość takich nawozów to nawozy wapniowo – magnezowe. Mają one jednak bardzo słabą przyswajalność, co nie przynosi dobrych efektów z jego stosowania.

Wapno kredowe jeziorne

Jest to nawóz oznaczany jako odmiana 06a, o drobnej strukturze, zwłaszcza granulowany lub suszony. Jednak mała zawartość węglanu wapnia, w stosunku do nawozów ze skał wapiennych odmiany 04, czyni go o wiele mniej wydajnym i skutecznym.

Wapno odpadowe

Przydatność rolnicza tych nawozów jest bardzo wątpliwa, ponieważ może mieć ono negatywny wpływ na glebę oraz zdrowie roślin. Znajduje się w nim więcej zanieczyszczeń niż w pozostałych nawozach, co oznacza, że ilość wapnia w nim wynosi max. 50%. Wapno to należy przebadać chemicznie, ponieważ istnieje możliwość skażenia pól bardzo toksycznymi metalami ciężkimi, chociaż nawet przebadanie nie daje całkowitego bezpieczeństwa, ponieważ oprócz kadmu i ołowiu stacje chemiczno – rolnicze nie wykrywają innych toksyn.

Reaktywność wapna jest czynnikiem, dzięki któremu można rozpoznać jakość nawozu. Czyli, im wapno ma większą reaktywność, tym lepszej jakości jest.

Jeśli pozwalają na to warunki, wapno można nabyć w każdej porze roku. Ważne jest jednak, aby nie uległo ono zamrożeniu czy zawilgoceniu. Wielu producentów stosuje promocje w miesiącach styczeń, luty oraz czerwiec i lipiec.

Wybór opakowania zależy od przeznaczenia nawozu, oraz warunków w jakich ma być ono przechowywane. W dużych gospodarstwach rolnych sprawdzają się wapna o pojemności od 500 do 1200 kg, wyposażone w dodatkowe zabezpieczenie przed zwilgotnieniem.